پیشرفت روزافزون علم، گسترش حوزه­ های نوین دانش و گسترش ارتباطات بین­ المللی اهمیت ترجمه را بیش ­ازپیش به چشم می­آورد. ترجمه زیرشاخه ­های متنوعی دارد، اما فرایند ترجمه تنها به ترجمه کتب و مجلات و یا مقالات خلاصه نمی‌شود. احتمالاً در جلسات، همایش­ ها و کنفرانس­ هایی حضور داشت ه­اید که سخنران به زبان انگلیسی صحبت می­کرده و مترجمی در همان زمان صحبت­ ها را ترجمه می­کرده است. یا ممکن است شبکه­ های خبری یا سخنرانی­ های بین ­المللی را دیده باشید که توسط چندین مترجم درآن‌واحد به چندین زبان ترجمه می­شوند.

ترجمه تخصصی هم‌زمان یکی از دشوارترین زیرشاخه­ های ترجمه به‌حساب می­آید که برای انجام آن حتماً مترجمی زبده و کارآزموده نیاز است که ویژگی­ هایی خاص داشته باشد. در ادامه این مقاله به مهم‌ترین ویژگی­ هایی که مترجم هم‌زمان باید داشته باشد، نگاهی خواهیم داشت. اما قبل از هر چیز بهتر است  ابتدا کمی با ترجمه تخصصی هم‌زمان آشنا شویم تا بتوانیم در مرحله بعد در مورد کاربرد این تخصص و ویژگی‌های متخصصین آن نیز صحبت کنیم.

ترجمه تخصصی هم‌زمان یعنی چه؟ 

زمانی که به ترجمه یک کتاب یا هر متن دیگری می‌پردازیم، زمان کافی را برای یافتن کلمات هم معنی مناسب، معادل­ های دقیق، اصطلاحات تخصصی هر رشته و حتی ویرایش نوشته‌های خود داریم. اما در ترجمه هم‌زمان، همان‌طور که از عنوانش مشخص است، مترجم فرصتی بسیار اندک برای معادل­ گزینی، تصمیم­ گیری و تبدیل ورودی به خروجی دارد. به زبان ساده، اشراف و تسلط بر هر دو زبان مبدأ و مقصد و همچنین آشنایی به اصطلاحات هر حوزه شرط لازم برای انتقال مفهوم جملات زبان مبدأ به زبان مقصد است.

این کار زمانی سخت­ تر می‌شود که کار مترجم، مربوط به ترجمه رسمی هم‌زمان باشد. در چنین شرایطی که مباحث حقوقی و قانونی نیز به میان می­آیند، مترجم علاوه بر آشنایی کامل به هر دو زبان، باید تمامی واژه‌ها و اصطلاحات تخصصی مربوط به جلس ه­ای که قرار است در آن شرکت کند را نیز بداند.

در این حالت، مترجم زمان کافی برای فکرکردن و یافتن مناسب‌ترین واژه مترادف نداشته و باید بلافاصله، سخنان فرد گوینده را در ذهن حلاجی و مفهوم اصلی آن را با رعایت تمام نکات و اصول اخلاقی و حرفه­ های مترجمی، برای شنونده ترجمه نماید. مهم‌ترین نکته در این کار، حفظ مفهوم و معنی جملات مبدأ در هنگام ترجمه است به‌طوری‌که بدون ایجاد خلل و تغییر در مقصود گوینده، فرد شنونده بدون کمترین ابهام متوجه صحبت­ ها شود.

ویژگی‌های مترجم تخصصی هم‌زمان

مانند هر شغل تخصصی دیگری، تنها می­توان از افرادی متخصص و باتجربه برای ترجمه تخصصی هم‌زمان و یا ترجمه شفاهی استفاده نمود. این افراد به دلیل حساسیت شغل خود، باید دارای ویژگی‌هایی باشند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت:

  1. تسلط کامل به زبان مادری: یک فرد برای اینکه بتواند در کار ترجمه شفاهی موفق عمل کند، قبل از هر چیز باید تسلط کافی بر حوزه‌های شنیداری، گفتاری و نوشتاری زبان مادری خود داشته باشد. برای این کار می‌بایست مدام از طریق گوش‌دادن به سخنرانی‌ها، شرکت در جلسات متعدد و دیدن و گوش‌دادن به اخبار، اصطلاحات، واژه‌ها و نوع بیان حوزه‌های تخصصی مختلف را فراگیرد و دایره لغات و اصطلاحات خود را گسترش دهد.
  2. تسلط به زبان دوم: صرف تسلط به زبان انگلیسی، نمی­تواند برای تبدیل شدن به مترجم شفاهی کافی باشد، اما قطعاً قدرت تبدیل مفاهیم زبان مبدأ به مفاهیم در زبان مقصد شرط کار است. مترجم شفاهی باید از سطح معادل ­گزینه کلمه به کلمه فراتر رفته و بتواند به طبیعی ­ترین شکل ممکن مقصود زبان مبدأ را در قالب زبان مقصد بازآفرینی کند.
  3. اطلاعات عمومی و حس شنیداری بالا: یکی از مهم‌ترین نکات در ترجمه شفاهی، خوب گوش‌دادن است. مترجم باید با تمرین مداوم و گوش‌دادن به اخبار، ترجیحاً به زبان دوم، قوه شنیداری خود را تا حد ممکن تقویت نماید. از سوی دیگر در تمامی حوزه‌های اطلاعات عمومی باید اقدام به تقویت خود نموده و در هر زمینه ه­ای آگاهی لازم را داشته باشد.
  4. فن بیان قوی: اگر مترجم در درک مفاهیم قوی باشد اما فن بیان مناسبی نداشته باشد، نمی‌تواند مفاهیم را به درستی به مخاطب منتقل نماید. تقریباً تمامی مترجمان هم‌زمان حرفه ه­ای دوره­ های فن بیان می­گذرانند تا بتوانند از امکانات آوایی خود نظیر زیر و بمی صدا، صداسازی و لحن استفاده کنند و از ایراداتی چون تپق زدن و گره خوردن زبان جلوگیری کنند.
  5. اهمیت به زمان: همانگونه که در بخش قبل اشاره کردیم، در ترجمه رسمی هم‌زمان، توجه به زمان بسیار مهم است؛ زیرا فرد باید توانایی این را داشته باشد که در کسری از زمان و تنها در چند ثانیه از حافظه کوتاه­ مدت و بلندمدت خود استفاده کرده و ترجمه‌ای دقیق و صحیح ارائه دهد.
  6. امانت‌داری و عدم مداخله: مهم‌ترین تعهد یک مترجم هم‌زمان، امانت‌داری و عدم مداخله در مذاکره‌ای است که قرار است در آن صحبت‌های دو طرف را ترجمه کند. این کار به ویژه در جلسات و مذاکرات سیاسی و ترجمه حضوری در دفاتر رسمی، بسیار حائز اهمیت است.
  7. رفتار مناسب: مترجم شفاهی باید زبان بدن مناسب داشته و تمام تمرکز خود را برای عدم مداخله حالات روحی خود در جلسه ترجمه به کار بگیرد. همچنین باید بتواند از نظر احساسی با هر دو طرف هماهنگ بوده و جملات ترجمه شده را به طور کامل و حس متناسب آن به شنونده انتقال دهد.

کاربرد ترجمه تخصصی هم‌زمان

اگر اهل اخبار و تماشای نشست‌های خبری و همچنین جلسات بین‌المللی باشید، مطمئناً افرادی را دیده‌اید که به صورت حضوری در حال ترجمه سخنان طرفین هستند. حتی در جلساتی که تعداد زیادی از افراد در آن شرکت دارند، گوشی‌های کوچکی بر روی گوش حضار قرار دارد که از طریق آن سخنان مترجم را می‌شنود.

مهم‌ترین کاربرد ترجمه شفاهی، ترجمه حضوری و هم‌زمان در همایش‌ها و سخنرانی‌ها است. در این حالت، اطلاع از مطالب تخصصی که قرار است در همایش مطرح شود، بسیار مهم بوده و بسته به نوع همایش (علمی، سیاسی، هنری و غیره) افراد متخصص در هر زمینه به عنوان مترجم در جلسه حضور پیدا می‌کنند.

از دیگر مواردی که به یک مترجم همراه یا مترجم حضوری نیاز است، سفر به کشورهای دیگر است. هر فردی برای سفر تجاری، سیاسی و یا حتی گردشگری خود ممکن است نیاز به یک راهنما و مترجم داشته باشد. از دیگر شرایط نیاز به مترجم همراه، شرایط حضور یک میهمان خارجی در شرکت‌ها و ادارات دولتی و خصوصی است. در چنین شرایطی از میان افراد متخصص، فردی متناسب با نیاز متقاضی به همراه وی راهی سفر خواهد شد.

دارالترجمه تابان، یکی از موسساتی است که با آموزش و تربیت مترجمین زبده و متخصص در حوزه‌های مختلف، گامی مثبت در جهت گسترش ارتباطات میان ایران و سایر کشورها برداشته و امکان برقراری ارتباط با نمایندگان کشورهای دیگر را برای همه فراهم نموده است.

قیمت ترجمه تخصصی هم‌زمان

یکی از رایج ترین درخواست‌ها معمولا ترجمه هم‌زمان انگلیسی به فارسی و یا مترجم همراه است اما درخواست‌هایی برای مترجم تخصصی برای زبان‌های دیگر نیز وجود دارد. ترجمه تخصصی برای هر یک از زبان‌های زنده دنیا، تعرفه خاص خود را  دارد.

اما قیمت ترجمه تخصصی هم‌زمان، به عوامل دیگری نظیر میزان تخصص مورد نیاز، میزان مهارت مترجم، زبان مبدأ و مقصد، نوع و میزان تخصصی بودن همایش یا جلسه، کیفیت ترجمه و عواملی از این قبیل بستگی دارد.

مطمئناً مترجمین با سابقه کاری بیشتر و سابقه حضور در کنفرانس‌ها و همایش‌های مهم، در مقایسه با افراد تازه کار دستمزد بالاتری دریافت خواهند نمود. همچنین زمینه فعالیت هر مترجم که بسته به رشته تحصیلی و یا علاقه شخصی فرد متفاوت است، تأثیر مستقیم بر میزان دستمزد و قیمت تعیین شده برای انجام کار ترجمه خواهد داشت.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، از طریق راه‌های ارتباطی موجود در سایت با کارشناسان ما تماس بگیرید.